АНУ-ын арваннэгдүгээр сарын 3-нд болсон завсрын сонгуулийн үр дүнгээр Ардчилсан нам Төлөөлөгчдийн танхим болон Сенатын танхимд олонх болж, Конгрессын хяналтыг гартаа авлаа. Ингэснээр 2027 оны нэгдүгээр сараас Ерөнхийлөгч Дональд Трампын үлдсэн хоёр жилийн засаглалын хугацаанд хууль тогтоох байгууллага болон Цагаан ордны хооронд улс төрийн хүчний шинэ тэнцвэр бий болохоор байна.

Бүгд найрамдах намаас Конгрессын хяналтыг шилжүүлэн авлаа

АНУ-ын завсрын сонгуульд Ардчилсан нам Төлөөлөгчдийн танхимын 435 суудлын олонх болох шаардлагатай 218 суудлын босгыг давж, Сенатын танхимд ч олонх бүрдүүлэх хэмжээний ялалт байгуулжээ.

Тус улсын Конгрессын хоёр танхимд Бүгд найрамдах нам давамгайлж байсан сүүлийн хоёр жилийн дараа эрх мэдлийн харьцаа ийнхүү өөрчлөгдөж байна.

Энэ удаагийн сонгуулиар Ардчилсан нам Техас, Канзас, Өмнөд Каролина, Хойд Каролина, Охайо, Айова зэрэг уламжлал ёсоор Бүгд найрамдах намын дэмжлэг өндөртэй мужуудад чухал ялалтууд байгуулсан нь онцлог байв.

Тухайлбал, Канзас муж бараг 90 жилийн дараа Ардчилсан намын сенатчийг сонгосон бол Техас мужид тус нам Сенатын суудал авч, мөн мужийн захирагчийн сонгуульд ялалт байгуулжээ.

Reuters агентлагийн мэдээлснээр, Ардчилсан намын ялалт нь сүүлийн хэдэн арван жилд Бүгд найрамдах намын давамгайлж ирсэн улс төрийн бүс нутгуудад гарсан томоохон өөрчлөлт юм.

Трампын бодлогод сонгогчид дүн тавив

Энэ удаагийн сонгуулийн үр дүнд нөлөөлсөн гол хүчин зүйлсийн нэг нь АНУ-ын эдийн засгийн нөхцөл байдал байлаа.

Ерөнхийлөгч Дональд Трампын хэрэгжүүлсэн импортын тарифын бодлого, бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт, өрхийн амьжиргааны зардал нэмэгдсэн асуудал сонгогчдын анхаарлын төвд байжээ.

Үүнээс гадна Ирантай үргэлжилж буй дайны зардал, шатахууны үнийн өсөлт болон Засгийн газрын үйл ажиллагаатай холбоотой авлигын талаарх болгоомжлол сонгуулийн гол сэдвүүдийн нэг болсон байна.

Associated Press агентлагийн сонгогчдын санал асуулгаар сонгогчдын дөрөвний гурав орчим нь АНУ-ын эдийн засгийн нөхцөл байдлыг тааруу эсвэл муу гэж үнэлсэн бөгөөд 10 хүн тутмын 8 орчим нь инфляц өрхийн санхүүд нь тодорхой хэмжээгээр дарамт учруулж байгааг илэрхийлжээ.

Түүнчлэн залуучууд болон испани гаралтай сонгогчдын дунд Бүгд найрамдах намын дэмжлэг буурсан нь Ардчилсан намын ялалтад нөлөөлсөн хүчин зүйлсийн нэг байсныг AP онцолсон байна.

Трампын засаглалд шинэ сорилт тулгарна

2027 оны нэгдүгээр сараас бүрдэх Конгрессын шинэ бүрэлдэхүүн Дональд Трампын засаг захиргаанд хэд хэдэн чиглэлээр хяналт тавих боломжтой болно.

Нэгдүгээрт, Ардчилсан намынхан Трампын засаг захиргааны үйл ажиллагаа, түүний гэр бүлийн бизнес, санхүүгийн харилцаа болон Ираны дайны талаарх шийдвэрүүдэд Конгрессын мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулахаа мэдэгдээд байна.

Хоёрдугаарт, Сенатын танхимын хяналтыг авснаар Ерөнхийлөгчийн томилгоонууд, тухайлбал Засгийн газрын өндөр албан тушаалтнууд болон холбооны шүүхийн шүүгчдийн томилгоог хэлэлцэх, батлах үйл явцад Ардчилсан нам илүү их нөлөөтэй болно.

Мөн Трампын хууль тогтоомжийн санаачилгууд Конгрессоор батлагдахдаа Ардчилсан намын эсэргүүцэлтэй тулгарах магадлал нэмэгдэж байна.

Ардчилсан намын удирдагчид амьжиргааны өртгийг бууруулах, эрүүл мэндийн салбарын төсвийн таналтыг эргэн харах, Засгийн газрын үйл ажиллагаанд тавих хяналтыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр эхний 100 хоногт хэрэгжүүлэх ажлын төлөвлөгөө боловсруулахаа мэдэгджээ.

Ерөнхийлөгчийн хориг тавих эрх хэвээр үлдэнэ

Гэсэн хэдий ч Ардчилсан нам Конгрессын хоёр танхимд олонх болсон нь Трампын Ерөнхийлөгчийн эрх мэдлийг шууд хязгаарлана гэсэн үг биш юм.

АНУ-ын Үндсэн хуулиар Ерөнхийлөгч Конгрессоос баталсан хуульд хориг тавих эрхтэй хэвээр. Харин Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүчингүй болгохын тулд Төлөөлөгчдийн танхим болон Сенатын танхимын аль алинд нь гуравны хоёрын олонхийн санал шаардлагатай.

Иймээс Ардчилсан нам дангаараа Ерөнхийлөгчийн хоригийг даван гарах боломжгүй бөгөөд томоохон хууль тогтоомжийг батлуулахын тулд хоёр намын дэмжлэг авах шаардлага үүснэ.

Трамп сонгуулийн үр дүнг хүлээн зөвшөөрч, Ардчилсан намын ялалтад баяр хүргэсэн боловч өөрийнх нь эсэргүүцэж буй хууль тогтоомжуудад хориг тавихаа мэдэгдсэн байна.

2028 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнөх улс төрийн шинэ үе

Завсрын сонгууль нь зөвхөн Конгрессын суудлын төлөөх өрсөлдөөн бус, Ерөнхийлөгчийн хэрэгжүүлж буй бодлогод сонгогчид ямар үнэлгээ өгч байгааг харуулдаг улс төрийн чухал үйл явдал юм.

АНУ-ын түүхэнд Ерөнхийлөгчийн нам завсрын сонгуулиар Конгрессын суудал алдах тохиолдол түгээмэл байдаг. Гэвч энэ удаагийн сонгуульд Ардчилсан нам Бүгд найрамдах намын уламжлалт дэмжлэгтэй мужуудад ялалт байгуулсан нь 2028 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнөх улс төрийн өрсөлдөөнд шинэ нөхцөл байдал бий болгож байна.

Ийнхүү Трампын Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн үлдсэн хоёр жилд Цагаан ордон болон Конгрессын хооронд эрх мэдлийн хуваарилалт өөрчлөгдөж, АНУ-ын дотоод болон гадаад бодлогын хэрэгжилтэд улс төрийн шинэ сорилтууд үүсэхээр байна.

Эх сурвалж: CNN, Reuters, Associated Press, CBS News.