Засгийн газраас 2030 он хүртэл 100 мянган өрхийг орон сууцжуулах зорилт дэвшүүлж, үүний хүрээнд төрийн мэдлийн 40 мянга, хувийн хэвшлийн 60 мянган орон сууцыг иргэдэд хүртээмжтэй нөхцөлөөр нийлүүлэхээр төлөвлөжээ. Хөтөлбөрийн хүрээнд урьдчилгаа төлбөргүй түрээс, түрээслээд өмчлөх, хамтын өмчлөл болон ипотекийн зээлийн шинэ хувилбаруудыг нэвтрүүлэхээр байна.

01. 100 МЯНГАН ӨРХИЙГ ОРОН СУУЦЖУУЛАХ ЗОРИЛТ

Монгол Улсын Засгийн газраас “50 мянган яндан буулгах, 100 мянган айлын орон сууц” үндэсний хөтөлбөрийг эхлүүлж, 2027-2030 онд үе шаттай хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна.

Өмнөх жилүүдэд орон сууцжуулах чиглэлээр олон төрлийн хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн боловч гэр хорооллын яндангийн тоог бодитоор бууруулах, нийт өрхийн дунд орон сууцтай өрхийн эзлэх хувийг нэмэгдүүлэхэд хангалттай үр дүн гараагүй гэж Засгийн газар үзэж байна.

Тиймээс энэ удаагийн хөтөлбөрийг зөвхөн орон сууцны барилга байгууламж нэмэгдүүлэх бус, иргэдийн орлого, төлбөрийн чадварт нийцсэн олон төрлийн өмчлөл, санхүүжилтийн нөхцөл бүрдүүлэхэд чиглүүлжээ.

Нийт 100 мянган айлын орон сууцны 40 мянгыг төрийн мэдлийн төсөл, 60 мянгыг хувийн хэвшлийн барилгын компаниудын нийлүүлэлтээр бүрдүүлэхээр төлөвлөсөн байна.

02. ТӨРИЙН МЭДЛИЙН 40 МЯНГАН ОРОН СУУЦЫГ ДӨРВӨН ХЭЛБЭРЭЭР НИЙЛҮҮЛНЭ

Хөтөлбөрийн нэг онцлог нь иргэд заавал 30 хувийн урьдчилгаа төлбөр бүрдүүлэх шаардлагагүйгээр орон сууцанд хамрагдах боломжийг нэмэгдүүлэх явдал юм.

Ерөнхий сайд Н.Учралын танилцуулснаар төрийн мэдлийн орон сууцанд дараах дөрвөн төрлийн сонголт бий болгохоор төлөвлөжээ.

Нэгдүгээрт: Түрээсийн орон сууц.

Иргэд урьдчилгаа төлбөргүйгээр орон сууц түрээслэн амьдрах боломжтой. Тухайлбал, 45 м.кв хоёр өрөө орон сууцны сарын түрээсийг 700 мянган төгрөг байхаар жишээлэн танилцуулсан байна.

Хоёрдугаарт: Түрээслээд өмчлөх.

Иргэд сар бүр түрээсийн 700 мянган төгрөг, өмчлөлдөө тооцуулах 720 мянган төгрөг төлөх хувилбар юм. Ингэснээр сарын нийт төлбөр 1.42 сая төгрөг болно.

Энэ хэлбэрээр иргэд урьдчилгаа төлбөр бүрдүүлэхгүйгээр орон сууцны өмчлөлд үе шаттай шилжих боломжтой.

Гуравдугаарт: Түрээслээд өмчлөх болон ипотекийн зээлийг хослуулах.

Иргэд 30 хувийн урьдчилгаа төлбөрийг урьдчилан бүрдүүлэхийн оронд түрээсийн төлбөр дээрээ сар бүр 860 мянган төгрөг нэмж, таван жилийн хугацаанд урьдчилгаа төлбөрөө бүрдүүлэх боломжтой хувилбар юм.

Дөрөвдүгээрт: Хамтын өмчлөл.

Энэ нь банк болон Нийслэлийн орон сууцны корпораци (НОСК) орон сууцыг иргэнтэй хамтран өмчлөх хэлбэр юм.

Орон сууцны үнийн 50 хувийг түрээс болон түрээслээд өмчлөх төлбөрөөр тооцож, үлдсэн 50 хувьд нь зээл авах боломж бүрдүүлэхээр танилцуулжээ. Ингэснээр урьдчилгаа төлбөрийн босго болон зээлийн төлбөрийн дарамтыг бууруулах зорилготой байна.

03. ГЭР ХОРООЛЛЫН ӨРХҮҮДИЙГ ТЭРГҮҮН ЭЭЛЖИД ХАМРУУЛНА

Төрийн мэдлийн 40 мянган орон сууцны талаас илүү хувийг гэр хорооллын айл өрхүүдэд олгохоор төлөвлөжээ.

Мөн иргэдийн эзэмшиж буй газрын үнэлгээг орон сууцны төлбөрт тооцох боломжийг бүрдүүлэхээр байна.

Энэ нь гэр хорооллын иргэдийн хувьд зөвхөн мөнгөн хуримтлал, урьдчилгаа төлбөрөөс хамааралгүйгээр орон сууцтай болох боломжийг нэмэгдүүлэх нэг шийдэл болох юм.

Түүнчлэн гэр хорооллын дахин төлөвлөлт, дэд бүтцийн шинэчлэл, хот байгуулалтын бодлоготой уялдуулан хэрэгжүүлэхээр зорьж байна.

04. ХУВИЙН ХЭВШЛИЙН 60 МЯНГАН ОРОН СУУЦАД ИПОТЕКИЙН САНХҮҮЖИЛТИЙГ НЭМЭГДҮҮЛНЭ

Хөтөлбөрийн хүрээнд хувийн хэвшлийн барилгын компаниудын нийлүүлэх 60 мянган орон сууцыг анх удаа орон сууцтай болох иргэдэд чиглүүлэхээр төлөвлөжээ.

Үүнээс 39 мянган өрхийг жилийн зургаан хувийн хүүтэй ипотекийн зээлд хамруулах бол үлдсэн 21 мянган өрхөд зээлийн хүүгийн өөр сонголт санал болгохоор байна.

Тухайлбал, зээлийн эхний гурван жилд жилийн зургаан хувийн хүү төлж, үлдсэн 17 жилд 12 хувийн хүүтэй үргэлжлүүлэх хувилбарыг танилцуулсан байна.

Мөн орон сууцны байршил, хотын бүс, хүн амын төвлөрөл, дэд бүтцийн ачаалал, замын түгжрэл зэргийг харгалзан зээлийн нөхцөлийг ялгаатай тогтоохоор төлөвлөжээ.

05. 2030 ОН ГЭХЭД ТӨРИЙН МЭДЛИЙН 40 МЯНГАН ОРОН СУУЦ АШИГЛАЛТАД ОРНО

Одоогийн байдлаар “Сэлбэ”, “Шархад”, “Солонго I, II” зэрэг хороололд төрийн мэдлийн 3,572 айлын орон сууц баригдаж байгаа талаар Засгийн газраас мэдээлсэн.

Төлөвлөгөөний дагуу төрийн мэдлийн орон сууцны нийлүүлэлтийг үе шаттай нэмэгдүүлж, 2030 он гэхэд 40 мянган айлын орон сууцыг ашиглалтад оруулахаар зорьж байна.

Мөн хувийн хэвшлийн барилгын компаниуд 2026 онд 14,832 айлын орон сууц ашиглалтад оруулахаар байгаа бөгөөд 2030 он гэхэд хувийн хэвшлийн нийлүүлэлт 82 мянга гаруй айлд хүрэхээр байгааг Ерөнхий сайд танилцуулжээ.

06. СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТЫГ ЦАХИМ, ИЛ ТОД ЗОХИОН БАЙГУУЛНА

Хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд тавих анхаарал татсан нэг асуудал нь иргэдийг орон сууцанд хамруулах сонгон шалгаруулалт юм.

Засгийн газраас сонгон шалгаруулалтыг төрийн албан тушаалтны оролцоо, хүний субъектив шийдвэрээс хамааралгүй, цахим системд суурилан ил тод зохион байгуулахаар мэдэгдсэн байна.

Ингэхдээ өрхийн сарын орлого, төлбөр төлөх чадвар, орон сууцны хэрэгцээ зэрэг шалгуурыг харгалзан үзэхээр төлөвлөжээ.

Энэхүү хөтөлбөр нь гэр хорооллын өрхүүдийг орон сууцжуулах, ипотекийн зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, иргэдийн орлогод нийцсэн орон сууцны нийлүүлэлтийг өсгөх зорилготой томоохон бодлогын арга хэмжээ болж байна.

Харин хөтөлбөр бодит үр дүнд хүрэх эсэх нь санхүүжилтийн эх үүсвэр, барилгын ажлын хугацаа, орон сууцны үнэ, зээлийн нөхцөл болон иргэдийг хамруулах шалгуур хэрхэн хэрэгжихээс ихээхэн хамаарах юм.

Эх сурвалж: Монгол Улсын Засгийн газар, Монголын Үндэсний олон нийтийн радио телевиз, Bloomberg TV Mongolia.