Өнөөдрийн дэлхийн эдийн засгийн гол сэдвүүдэд эрчим хүчний үнийн өсөлт, төв банкуудын мөнгөний бодлого, хиймэл оюуны салбарын хөрөнгө оруулалт багтаж байна. Европын орнууд өвлийн эрчим хүчний зардлыг бууруулах арга хэлэлцэж байгаа бол дэлхийн зах зээл АНУ-ын Холбооны нөөцийн сангийн шийдвэр болон технологийн компаниудын тайлангийн үр нөлөөг тооцож байна.

01. ЭРЧИМ ХҮЧ • ГЕОПОЛИТИК

Европ эрчим хүчний үнийн өсөлттэй тэмцэх арга хэмжээ хэлэлцэж байна

Европын холбооны эрчим хүчний сайд нар аравдугаар сарын 29-нд өвөл ойртох үед эрчим хүчний аюулгүй байдал, хэрэглэгчдийн зардлыг бууруулах асуудлаар хэлэлцэж байна. Иран, Украин, Йемений мөргөлдөөнөөс үүдэн газрын тос, байгалийн хийн үнэ өсөж, Хар тэнгис, Улаан тэнгис болон Ормузын хоолойгоор дамжих нийлүүлэлтэд саад учирчээ.

Европын холбооны мэдээллээр хийн агуулахуудын дүүргэлт 75%-тай байгаа нь өнгөрсөн оны мөн үеийн 83%-аас доогуур үзүүлэлт юм. Бөөний хийн үнэ түр хугацаанд мегаватт-цаг тутамд 100 еврод хүрч, 2022 оны арванхоёрдугаар сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд очжээ.

Том зураг:

Эрчим хүчний асуудал Европт зөвхөн нийлүүлэлтийн бус, өрхийн амьжиргаа болон үйлдвэрлэлийн өрсөлдөх чадварын асуудал болж байна. Өндөр үнэ удаан үргэлжилбэл инфляц буурах явцыг сааруулж, бизнесийн зардлыг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй.

02. МӨНГӨНИЙ БОДЛОГО • АНУ

Холбооны нөөцийн сан хүүгээ хэвээр хадгаллаа

АНУ-ын Холбооны нөөцийн сан бодлогын хүүгээ 3.75–4.00%-ийн түвшинд хэвээр хадгалах шийдвэр гаргалаа. Шийдвэрийг 10:2 саналын харьцаагаар баталсан бөгөөд инфляц зорилтот түвшнээс өндөр хэвээр байгааг онцолжээ.

Шийдвэрийн дараа АНУ-ын хувьцааны гол индексүүд бага зэрэг өссөн ч бондын өгөөж савлагаатай байв. Зах зээл арванхоёрдугаар сард хүү нэмэгдэх боломжийг анхааралтай ажиглаж, эрчим хүчний үнийн өсөлт инфляцад хэрхэн нөлөөлөхийг тооцож байна.

Том зураг:

Хүүг хэвээр хадгалсан нь мөнгөний бодлого зөөлөрч байна гэсэн үг биш. Эрчим хүчний өндөр үнэ инфляцыг дахин өсгөвөл зээлийн өртөг удаан хугацаанд өндөр хэвээр байх эрсдэлтэй.

03. ТЕХНОЛОГИ • ХИЙМЭЛ ОЮУН

SK Hynix-ийн рекорд ашиг хиймэл оюуны чипийн эрэлтийг дахин тодотгов

Өмнөд Солонгосын санах ойн чип үйлдвэрлэгч SK Hynix рекорд ашигтай ажилласныхаа дараа хувьцаа эзэмшигчдэд 75 тэрбум ам.доллар буцаан олгох төлөвлөгөө танилцуулжээ. Компанийн хүчтэй үр дүн нь хиймэл оюуны тооцоололд ашигладаг өндөр зурвасын өргөнтэй санах ой буюу HBM чипийн эрэлт өндөр байгааг харууллаа.

Энэ мэдээллийн дараа Өмнөд Солонгосын KOSPI индекс огцом өсөж, дэлхийн хөрөнгө оруулагчдын анхаарал чип үйлдвэрлэгчид болон хиймэл оюуны дэд бүтцэд дахин төвлөрөв. Гэхдээ дата төв, серверийн хөрөнгө оруулалт өсөхийн хэрээр санхүүжилтийн өртөг болон цаашдын эрэлтийн тогтвортой байдал чухал хэвээр байна.

Том зураг:

Хиймэл оюуны өрсөлдөөн зөвхөн программ хангамжийн компаниудын хооронд өрнөхгүй байна. Санах ойн чип, дата төв, цахилгаан эрчим хүч болон хөрөнгө оруулалтын санхүүжилт нь энэ салбарын өсөлтийг тодорхойлох гол хүчин зүйл болжээ.

04. ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ • ИНФЛЯЦ

Дэлхийн түүхий эдийн үнэ 2026 онд 23%-иар өсөх төлөвтэй байна

Дэлхийн банкны аравдугаар сарын 28-нд нийтэлсэн шинэчилсэн төсөөллөөр дэлхийн түүхий эдийн үнэ 2026 онд нийтдээ 23%-иар өсөх төлөвтэй байна. Үүнд эрчим хүчний үнийн өсөлт, Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн, тээвэрлэлтийн саатал, хүнс болон металлын зах зээлийн нийлүүлэлтийн хүндрэл нөлөөлж байна.

Дэлхийн банкны тооцоогоор эрчим хүчний үнэ энэ онд 32%-иар өсөх төлөвтэй бөгөөд газрын тосны нийлүүлэлт 5.2%-иар буурч болзошгүй байна. Хүнсний түүхий эдийн үнэ 10 гаруй хувиар өсөх төсөөлөлтэй байгаа нь инфляц болон хүнсний аюулгүй байдалд дарамт учруулах эрсдэлтэй.

Том зураг:

Нийлүүлэлтийн шок нь дэлхийн инфляцыг дахин өдөөхөөс гадна хөгжиж буй орнуудын импортын зардлыг нэмэгдүүлнэ. Түүхий эдийн үнэ өсөх үед валютын ханш сул, импортын хамаарал өндөр эдийн засгууд илүү эмзэг байдаг.

ТОМ ЗУРГААР НЬ ХАРВАЛ...

2026 оны аравдугаар сарын 29-ний гол дүр зураг бол эрчим хүчний үнийн дарамт, өндөр хүү, хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтын өсөлт зэрэгцэн дэлхийн эдийн засгийн чиглэлийг тодорхойлж буй явдал юм.

Европ эрчим хүчний хямралын нөлөөг бууруулахыг зорьж байгаа бол АНУ-ын төв банк инфляцын эрсдэлийг харгалзан хүүгээ хэвээр хадгаллаа. Үүний зэрэгцээ SK Hynix-ийн хүчтэй үр дүн хиймэл оюуны дэд бүтцийн эрэлт бодит бизнесийн орлого бий болгож байгааг харуулж байна.

Гэхдээ эрчим хүч, хүнс, металлын үнэ зэрэг өсөх нь инфляцын дарамтыг нэмэгдүүлж, төв банкуудын бодлогыг хязгаарлаж болзошгүй.

Ирэх өдрүүдэд анхаарах гурван үзүүлэлт:

• Эрчим хүч: Европ өвлийн нийлүүлэлт, үнийн эрсдэлийг хэрхэн зохицуулах вэ?
• Мөнгөний бодлого: АНУ-ын хүү өндөр хэвээр удаан үргэлжлэх үү?
• Хиймэл оюун: Чипийн эрэлт, компаниудын ашиг хөрөнгө оруулалтын өсөлтийг зөвтгөж чадах уу?

Reuters, Associated Press, Дэлхийн банк

mpress.mn — Мэдээ бүрийн цаана илүү том зураг бий.