Өнөөдрийн дэлхийн зах зээлийн гол дүр зурагт хувьцааны сэргэлт, газрын тосны үнийн өсөлт, AI-ийн санхүүжилтийн эрсдэл зэрэгцэн нөлөөлж байна. АНУ-ын компаниудын улирлын ашгийн тайлан хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг дэмжиж байгаа ч Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн эрчим хүчний нийлүүлэлтэд дарамт үзүүлсээр байна.

01. АЗИ — ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

Азийн хувьцаанууд сэргэв: Өмнөд Солонгосын зах зээл 4% өсөв

10-р сарын 21-ний арилжаагаар Ази, Номхон далайн бүсийн хувьцааны гол индекс 1.5% өсөж, Өмнөд Солонгосын KOSPI 4%, Японы Nikkei 225 1.3%-ийн өсөлт үзүүллээ. АНУ-ын компаниудын улирлын тайлан хүлээлтээс сайн гарч байгаа нь зах зээлийн итгэлийг сэргээхэд нөлөөлөв.

LSEG-ийн мэдээллээр тайлангаа танилцуулсан S&P 500 индексийн компаниудын 86% нь ашгийн хүлээлтийг давжээ. Гэсэн ч AI-ийн хөрөнгө оруулалтын өгөөж, газрын тосны өндөр үнэ болон зээлийн өртгийн талаарх болгоомжлол арилаагүй байна.

Том зураг:

Хөрөнгийн зах зээл өсөж байгаа нь компаниудын бодит ашиг хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг дэмжиж байгааг харуулна. Гэхдээ AI-д зарцуулж буй хөрөнгө бодит орлого болж хувирах эсэх нь технологийн салбарын дараагийн чиглэлийг тодорхойлох гол шалгуур хэвээр байна.

02. ЭРЧИМ ХҮЧ — ГАЗРЫН ТОС

Brent $109-өөс давж, Ойрх Дорнодын нийлүүлэлтийн эрсдэл нэмэгдэв

10-р сарын 21-ний Азийн арилжаагаар Brent газрын тос баррель нь $109.64, АНУ-ын WTI $98.58 хүрлээ. Саудын Арабын газрын тосны байгууламжуудад заналхийлэл нэмэгдэж, Улаан тэнгис болон Ормузын хоолойн ойролцоох усан замын аюулгүй байдалд санаа зовниж байна.

Reuters-ийн мэдээлснээр, Ормузын хоолойн өмнөд хэсэгт нэг супертанкер далайн минад өртөж гал гарсан бөгөөд хоёр долоо хоногийн хугацаанд хөлөг онгоц руу халдсан дор хаяж 18 тохиолдол бүртгэгджээ. АНУ-ын тал дизель түлшний хомсдолыг бууруулахын тулд олон улсын боловсруулах үйлдвэрүүдтэй хамтран ажиллаж байна.

Том зураг:

Газрын тосны зах зээлд нийлүүлэлтийн эрсдэл зөвхөн олборлолтоор хязгаарлагдахгүй. Тээвэрлэлтийн зам, танкерын аюулгүй байдал, боловсруулах үйлдвэрийн хүчин чадал зэрэгцэн нөлөөлж байна. Үнэ өндөр хэвээр үргэлжилбэл түлш, тээвэр, үйлдвэрлэлийн өртөг болон инфляцад дарамт нэмэгдэнэ.

03. AI — ТЕХНОЛОГИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ

SpaceX-ийн орлого хоёр дахин өсөв: AI ба Starlink өсөлтийг дэмжлээ

SpaceX-ийн III улирлын орлого өмнөх оны мөн үеэс хоёр дахин нэмэгдэж, зах зээлийн хүлээлтийг давсан тухай мэдээлэгдэв. AI тооцооллын дэд бүтэц болон Starlink хиймэл дагуулын интернетийн бизнес компанийн өсөлтийг дэмжиж байна. Тайлан гарсны дараа компанийн хувьцаа зах зээлийн дараах арилжаагаар 3% өсжээ.

Гэсэн ч AI-ийн дэд бүтцэд зарцуулах хөрөнгө оруулалт асар их хэвээр байна. Хөрөнгө оруулагчид шинэ дата төв, тооцооллын хүчин чадалд гаргах зардал нь ирээдүйн орлого, ашигт ажиллагаагаар нөхөгдөх эсэхийг илүү анхаарч эхэллээ.

Том зураг:

AI-ийн өсөлт технологийн компаниудад шинэ орлогын боломж нээж байгаа ч хөрөнгө оруулалтын хэмжээ, санхүүжилтийн өртөг чухал шалгуур болж байна. Орлого хурдан өсөх нь эерэг дохио боловч урт хугацааны ашигт ажиллагаа хөрөнгө оруулалтын өгөөжөөр хэмжигдэнэ.

04. ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ — ӨР БА ХӨГЖИЛ

Хөгжиж буй орнуудын өрийн төлбөр төсвийн орлогын 14%-д хүрэв

ОУВС болон Дэлхийн банкны жилийн уулзалтуудын дараа хөгжиж буй орнуудын өрийн дарамт дэлхийн эдийн засгийн гол сорилтын нэг хэвээр үлдлээ. Эдгээр улсын өрийн үйлчилгээний төлбөр засгийн газрын орлогын дунджаар 14%-д хүрсэн нь боловсрол, эрүүл мэнд болон дэд бүтцэд зарцуулах хөрөнгийг хязгаарлаж байна.

ОУВС-гийн тэргүүн Кристалина Георгиева өндөр өгөөжтэй бондын зах зээл хөгжиж буй орнуудын зээлийн өртгийг нэмэгдүүлж байгааг онцолсон. Харин Дэлхийн банк хувийн хөрөнгө оруулалтыг дайчлах замаар хөгжлийн санхүүжилтийг нэмэгдүүлэхэд анхаарч байна.

Том зураг:

Дэлхийн зах зээлийн өндөр хүү хөгжиж буй орнуудад илүү хүчтэй дарамт учруулж байна. Өрийн төлбөр өсөх тусам ирээдүйн өсөлтийг дэмжих боловсрол, эрүүл мэнд, дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтад зарцуулах боломж хумигдана. Өрийн тогтвортой байдал нь зөвхөн санхүүгийн асуудал бус, урт хугацааны хөгжлийн асуудал юм.

ТОМ ЗУРГААР НЬ ХАРВАЛ...

2026 оны 10-р сарын 21-ний дэлхийн эдийн засагт компаниудын ашгийн өсөлт ба геополитикийн эрсдэл зэрэгцэн оршиж байна.

Азийн хувьцаанууд компанийн тайлангийн эерэг хүлээлтээр сэргэж байгаа ч газрын тосны үнэ $110 орчимд хүрсэн нь эрчим хүчний зардлын эрсдэлийг нэмэгдүүлэв. AI-ийн бизнесүүд орлогоо өсгөж байгаа боловч хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн асуудал хэвээр. Харин хөгжиж буй орнууд өндөр өрийн төлбөрөөс шалтгаалан эдийн засгийн өсөлтөд шаардлагатай хөрөнгөө бүрэн дайчлахад хүндрэлтэй байна.

Дэлхийн зах зээлд өсөлтийн боломж байгаа ч түүнийг тогтвортой болгоход ашигт ажиллагаа, эрчим хүчний аюулгүй байдал, санхүүжилтийн хүртээмж гурвын тэнцвэр чухал болж байна.

mpress.mn — Дэлхийг том зургаар нь.

Эх сурвалж: Reuters, ОУВС, Дэлхийн банк.