Өнөөдрийн дэлхийн эдийн засгийн гол зурагт AI-ийн санхүүжилтийн эрсдэл, Азийн хөрөнгийн зах зээлийн сэргэлт, газрын тосны нийлүүлэлтийн тодорхойгүй байдал зэрэгцэн нөлөөлж байна. Технологийн салбарын өрийн асуудлаас үүдсэн болгоомжлол намжих шинжтэй байгаа ч хөрөнгө оруулагчид эрсдэлийг бүрэн арилгаагүй байна.

01 | АЗИ — ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

Азийн хувьцаанууд сэргэв: Индонезийн зах зээл 11% унав

Баасан гарагт Япон, Өмнөд Солонгос, Тайванийн хөрөнгийн зах зээлүүд өмнөх өдрийн огцом уналтынхаа дараа сэргэж эхэллээ. AI-ийн үүлэн тооцооллын үйлчилгээ үзүүлэгч CoreWeave-ийн өрийн асуудал технологийн салбарын өсөлт тогтвортой эсэх талаар болгоомжлол үүсгэсэн ч Азийн гол индексүүдийн ханш эргэн өсөв.

Харин Индонезийн хөрөнгийн зах зээл MSCI индексийн ангиллаа бууруулсны дараа 11% унаж, рупи валют нь суларсан байна. Энэ нь олон улсын индексийн ангилал, хөрөнгө оруулагчдын итгэл тухайн улсын хөрөнгийн урсгалд хэр хүчтэй нөлөөлж болохыг харууллаа.

Том зураг:

Азийн зах зээлийн сэргэлт бүх улс оронд ижил нөлөөлөхгүй байна. Технологийн салбарын өсөлтийн хүлээлтээс гадна зах зээлийн хүртээмж, өрийн эрсдэл, гадаадын хөрөнгө оруулагчдын итгэл хувьцааны ханшийг тодорхойлж байна.

02 | ЭРЧИМ ХҮЧ — ГАЗРЫН ТОС

Brent $105 орчимд: Геополитикийн эрсдэл үнийг өндөр түвшинд барив

Пүрэв гарагт Brent газрын тосны фьючерс баррель нь $105.92 орчимд хаагдсан бол WTI $97.97 хүрчээ. АНУ Оросын газрын тос тээвэрлэдэг хоригт хөлөг онгоцнуудад тавих хязгаарлалтыг зөөлрүүлэх боломжийг судалж байгаа ч Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн үнийн өсөлтийн эрсдэлийг хадгалсаар байна.

Үүний зэрэгцээ Украины Оросын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдэд хийсэн цохилтууд эрчим хүчний нийлүүлэлтэд дахин дарамт учруулж байна. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп эдгээр халдлага дэлхийн газрын тосны үнийг өсгөж байгааг шүүмжилсэн бол Орос Украины эрчим хүчний байгууламжуудад хариу цохилт өгчээ.

Том зураг:

Газрын тосны үнэ зөвхөн олборлолтын хэмжээнээс хамаарахаа больж, танкерын аюулгүй байдал, боловсруулах үйлдвэрийн хүчин чадал, хориг арга хэмжээ, дайны эрсдэл зэрэг хүчин зүйлсийн нийлбэрээр тодорхойлогдож байна. Үнэ өндөр удаан үргэлжилбэл импортлогч орнуудын инфляц болон үйлдвэрлэлийн зардалд дарамт нэмэгдэнэ.

03 | ВАЛЮТ — АМ.ДОЛЛАРЫН СУЛРАЛ

AI-ийн эрсдэл нэмэгдэж, ам.долларын өсөлт саарав

Ам.долларын ханш таван долоо хоног үргэлжилсэн өсөлтийнхөө дараа энэ долоо хоногт сулрах төлөвтэй байна. AI-ийн хөрөнгө оруулалтын өгөөжид эргэлзэх болсноор АНУ-ын төрийн бондын өгөөж буурч, еврогийн ханш сэргэжээ. Еврогийн ханш $1.1210 орчимд хүрсэн бол иен ам.доллартай харьцахдаа 158.13 орчим байв.

Евро өмнөх таван долоо хоногт ойролцоогоор 3% суларч, 17 сарын доод түвшинд хүрээд байсан юм. Харин технологийн салбарын савлагаа болон АНУ-ын бондын өгөөжийн бууралт валютын зах зээл дэх чиглэлийг өөрчилж эхэлжээ.

Том зураг:

AI-ийн хувьцааны уналт зөвхөн технологийн салбарт хязгаарлагдахгүй байна. АНУ-ын бонд, ам.доллар болон дэлхийн хөрөнгийн урсгалд нөлөөлж буй нь AI нь технологийн сэдэв төдийгүй макро эдийн засгийн гол хүчин зүйл болсныг харуулж байна.

04 | ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ — ОУВС

ОУВС: Латин Америк өсөлтийн боломжоо өр бууруулахад ашиглах шаардлагатай

Олон улсын валютын сан Латин Америк болон Карибын тэнгисийн орнуудын эдийн засаг 2026 онд 2.3%, 2027 онд 2.5% өсөх төлөвтэй байгааг мэдээлэв. АНУ-ын эрэлт, түүхий эдийн үнэ, аялал жуулчлал болон гадаадаас ирэх мөнгөн гуйвуулга бүс нутгийн эдийн засгийг дэмжиж байгаа ч улсын өр нэмэгдэж, бүтээмжийн өсөлт сул хэвээр байгааг анхааруулжээ.

ОУВС-гийн үзэж буйгаар таатай гадаад орчин удаан үргэлжлэх баталгаа байхгүй. Иймээс улс орнууд төсвийн сахилга батыг сайжруулж, өрийн дарамтаа бууруулан, урт хугацааны бүтээмжийг нэмэгдүүлэх шинэчлэл хийх шаардлагатай байна.

ОУВС мөн Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн удаан үргэлжилж, эрчим хүчний үйлдвэрлэл болон далайн тээвэр дахин тасалдвал бүс нутгийн эдийн засагт илүү хүчтэй цохилт өгч болзошгүйг анхааруулсан.

Том зураг:

Түүхий эдийн өндөр үнэ богино хугацаанд экспортлогч орнуудад ашигтай байж болох ч бүтцийн асуудлыг шийдэхгүй. Өрийн тогтвортой байдал, бүтээмж, эдийн засгийн төрөлжилт нь түр зуурын таатай нөхцөлийг урт хугацааны өсөлт болгох гол хүчин зүйл юм.

ТОМ ЗУРГААР НЬ ХАРВАЛ...

2026 оны 10-р сарын 16-ны дэлхийн эдийн засгийн гол зөрчил нь AI-ийн өсөлтийн боломж ба түүнийг санхүүжүүлэх өртөг, геополитикийн эрсдэлийн хооронд байна.

Азийн зах зээл уналтын дараа сэргэж байгаа ч Индонезийн жишээ хөрөнгө оруулагчдын итгэл эмзэг хэвээр байгааг харууллаа. Газрын тосны үнэ өндөр байгаа нь инфляцын дарамтыг хадгалж, AI-ийн салбарын савлагаа ам.доллар болон бондын зах зээлд нөлөөлж байна. Үүний зэрэгцээ ОУВС улс орнуудыг таатай зах зээлийн нөхцөлийг өр бууруулах, бүтээмж нэмэгдүүлэхэд ашиглахыг уриалж байна.

Дэлхийд хөрөнгө оруулалтын боломж хэвээр байгаа ч зах зээлийн тогтвортой байдал нь технологийн өсөлтөөс гадна санхүүжилтийн сахилга бат, эрчим хүчний аюулгүй байдал, эдийн засгийн бодлогын чанараас улам их хамаарч байна.

mpress.mn — Дэлхийг том зургаар нь.

Эх сурвалж: Reuters, ОУВС.