Английн Премьер лигийн хамгийн удаан үргэлжилсэн санхүүгийн маргаануудын нэг болох Манчестер Ситигийн “115 хэрэг”-т хараат бус комисс шийдвэрээ гаргалаа. Комисс клубыг 2009/10–2017/18 оны хооронд санхүүгийн ноцтой дүрэм зөрчсөн гэж тогтоосон бөгөөд Сити уг шийдвэрийг давж заалдахаа мэдэгдээд байна.

115 зүйл ангиас бараг бүгдэд нь буруутай гэж тогтоов

Premier League 2023 оны хоёрдугаар сард Манчестер Ситиг 2009–2018 оны хооронд нийт 115 удаагийн санхүүгийн дүрэм зөрчсөн гэж буруутгасан.

Хараат бус комиссын 2026 оны 9-р сарын 29-нд нийтэд ил болсон шийдвэрээр Сити:

• санхүүгийн мэдээллээ үнэн зөв тайлагнаагүй;
• ивээн тэтгэгчийн зарим гэрээг бодит байдлаас өөрөөр тайлагнасан;
• орлогоо хиймлээр өсгөж, зардлаа бууруулсан;
• Premier League болон UEFA-ийн санхүүгийн хязгаарлалтыг зөрчсөн;
• Premier League-ийн мөрдөн шалгалттай хамтран ажиллах үүргээ зөрчсөн

гэж тогтоогджээ.

Premier League-ийн мэдээлснээр эдгээр үйлдлүүдийн улмаас клубын орлого, зардлыг нийт 900 сая фунт стерлингээс илүү хэмжээгээр бодит байдлаас өөрөөр харуулсан гэж комисс үзсэн байна.

“Хуурамч” ивээн тэтгэгчийн гэрээнүүдийн асуудал

Хэргийн хамгийн анхаарал татсан хэсэг нь Ситигийн зарим ивээн тэтгэгчийн гэрээнүүдтэй холбоотой.

Комиссын дүгнэлтээр тодорхой ивээн тэтгэгч компаниуд гэрээнд заасан мөнгийг бүрэн төлөөгүй бөгөөд үлдсэн хэсэг нь клубын эзэмшигчтэй холбоотой Abu Dhabi United Group (ADUG)-ийн санхүүжилтээр нөхөгдөж байсан схем байсан гэж үзжээ.

Ингэснээр Ситигийн санхүүгийн тайлан дээр ивээн тэтгэгчийн орлого бодит хэмжээнээс өндөр харагдсан байна.

Guardian-ийн комиссын шийдвэрийн тайлбарт дурдсанаар 2009/10–2017/18 оны хооронд Сити нийт £949.94 саяын ивээн тэтгэгчийн орлого бүртгэсэн бөгөөд үүнээс £830.69 сая орчим нь ADUG-ийн санхүүжилттэй холбоотой байсан гэж комисс тооцсон байна.

Зардлыг ч мөн бодит хэмжээнээс бууруулсан гэж үзжээ

Хэрэг зөвхөн орлогын асуудлаар хязгаарлагдсангүй.

Комисс мөн клубын тодорхой зардлыг бодитоос бага харагдуулахтай холбоотой зохицуулалтууд байсан гэж үзсэн байна.

Үүний үр дүнд Сити Premier League-ийн Profitability and Sustainability Rules (PSR) болон UEFA-ийн санхүүгийн дүрмийн хүрээнд бодит байдлаасаа илүү санхүүгийн хувьд тогтвортой харагдсан гэж комисс дүгнэжээ.

Мөрдөн шалгалтад хамтран ажиллаагүй гэх асуудал

Хэргийн өөр нэг том хэсэг нь Premier League-ийн мөрдөн шалгалтын ажиллагаатай холбоотой.

Комисс Сити мөрдөн шалгалтын явцад хамтран ажиллах үүргээ зөрчсөн гэж үзсэн бөгөөд дөрвөн холбогдох зүйл ангийн гуравт нь зөрчил тогтоосон байна.

Комиссын баримтад клуб мөрдөн шалгалтыг зогсоох, удаашруулах, хүндрүүлэх чиглэлд “concerted efforts” буюу зохион байгуулалттай хүчин чармайлт гаргасан гэж дүгнэсэн талаар хэвлэлүүд мэдээлжээ.

Мөн зарим гэрч шүүхийн ажиллагааны үеэр үнэн биш гэдгийг мэдэж байсан мэдээлэл өгсөн гэж комисс үзсэн тухай The Independent болон Guardian мэдээлсэн байна.

Одоо Ситид ямар шийтгэл оногдуулж болох вэ?

Энэ хэсэг одоогоор эцэслэгдээгүй.

Premier League-ийн мэдээлснээр зөрчил тогтоосны дараа шийтгэлийг тусдаа сонсголоор хэлэлцэх бөгөөд хараат бус комисс шийтгэлийг дараагийн шатанд тогтооно.

Хэвлэлүүдэд яригдаж буй боломжит арга хэмжээнд:

• Мөнгөн торгууль

• Оноо хасах

• Premier League-ээс хасах

зэрэг хувилбарууд багтаж байна. Reuters-ийн мэдээлснээр шийтгэлийн процесс болон давж заалдах ажиллагаа үргэлжилж болох тул эцсийн үр дүн гарахад хугацаа шаардагдана.

Гэхдээ одоогоор эдгээрээс аль нэгийг нь Ситид оногдуулсан гэж хэлэх боломжгүй.

Сити: “Бид буруугүй”

Манчестер Сити комиссын дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Клубын мэдэгдэлд өөрсдийгөө Premier League-ийн гаргасан буруутгалын хувьд гэм буруугүй гэж үзэж байгаагаа илэрхийлж, комиссын шийдвэрт хууль, зарчим болон баримтын “ноцтой алдаа” байгаа гэж мэдэгдсэн байна.

Мөн клуб давж заалдах ажиллагааг эхлүүлнэ гэдгээ тодорхой мэдэгджээ.

Premier League-ийн мэдээлснээр Сити 10-р сарын 2 хүртэл комиссын шийдвэрийг давж заалдах эрхтэй.

Хэрэг хэр удаан үргэлжилсэн бэ?

Энэ маргаан Premier League-ийн түүхэн дэх хамгийн урт, төвөгтэй санхүүгийн хэргүүдийн нэг болсон.

2018 оны 12 сар — Premier League Ситигийн санхүүгийн үйл ажиллагаатай холбоотой мөрдөн шалгалтаа эхлүүлэв.

2023 оны 2 сар — Клубт албан ёсоор 115 зүйл ангиар буруутгал тавив.

2024 он — Хараат бус комиссын сонсгол 42 өдөр үргэлжилж, 12 дугаар сард өндөрлөв.

2026 оны 9-р сарын 29 — Premier League комиссын үндсэн шийдвэрийг албан ёсоор нийтэд танилцуулав.

2026 оны 10-р сарын 2 — Ситигийн давж заалдах эрхийн одоогийн тогтоосон хугацаа.

Ситигийн хувьд хамгийн том асуулт одоо эхэлж байна

Комиссын шийдвэрээр 2009/10–2017/18 оны санхүүгийн үйл ажиллагаатай холбоотой ноцтой зөрчлүүд тогтоогдсон ч энэ нь хэрэг бүрэн дууссан гэсэн үг биш. Сити давж заалдах эрхтэй бөгөөд шийтгэлийг мөн тусдаа хэлэлцэхээр байна.

Иймээс ойрын хугацаанд анхаарах гурван гол зүйл нь:

1. Сити давж заалдах ажиллагаагаа хэрхэн явуулах вэ?

2. Хараат бус комисс ямар шийтгэл оногдуулах вэ?

3. Давж заалдах шатанд анхны шийдвэр өөрчлөгдөх эсэх?

Эдгээрийн хариу нь Манчестер Ситигийн ойрын жилүүдийн спорт, санхүүгийн төдийгүй Premier League-ийн өрсөлдөөний орчинд ч томоохон нөлөө үзүүлэх боломжтой.

Эх сурвалж: Premier League, Reuters, AP, The Independent, Guardian, Sky Sports.