АНУ-ын эдийн засагч Роберт Холл, Майкл Вудфорд нар төв банк, засгийн газруудад эдийн засгийг тогтворжуулахад тусалдаг загвар боловсруулсан бүтээлээрээ 2026 оны эдийн засгийн Нобелийн шагнал хүртлээ.

Шведийн Хааны Шинжлэх ухааны академи 2026 оны эдийн засгийн шинжлэх ухааны Нобелийн шагналыг Стэнфордын их сургуулийн Роберт Холл, Колумбын их сургуулийн Майкл Вудфорд нарт олгосноо даваа гарагт зарлалаа. Тэд "Макро эдийн засгийн тогтворжуулалтын микро эдийн засгийн үндэс"-ийг боловсруулж, бодлого боловсруулагчдад эдийн засгийн огцом өсөлт, уналтыг зөөлрүүлэх илүү сайн хэрэгсэл өгсөн гэж үнэлэгдсэн байна. Шагналын нийт мөнгөн дүн 1.2 сая ам.доллар.

Академийн мэдэгдэлд дурдсанаар, тэдний судалгааны үр дүнд бий болсон Шинэ Кейнсийн загварууд нь тогтворжуулах бодлого бизнесийн мөчлөгт хэрхэн нөлөөлдгийг тайлбарлаж, тоон үнэлгээ хийх боломж олгож байгаа бөгөөд одоо дэлхийн төв банк, сангийн яамдад өргөн ашиглагдаж байна. Академи үүнийг "Тогтворжуулах бодлогын парадигмын өөрчлөлт" гэж нэрлэжээ.

1970-аад оны нефтийн хямралын үед өндөр инфляци, сул өсөлт, өндөр ажилгүйдэл зэрэг тохиолдоход Жон Мэйнард Кейнсийн уламжлалт загварууд үр дүнгээ алдсан юм. Холл хэрэглэгчдийн ирээдүйг харсан зан төлөвт тулгуурласан судалгаа хийж, Вудфорд үүн дээр тулгуурлан Шинэ Кейнсийн бүрэн загварыг бүтээсэн гэж The Guardian мэдээллээ. Энэ загварыг 2008 оны санхүүгийн хямралын дараа дэлхийн эдийн засгийг хоёр дахь их хямралаас сэргийлэхэд ашигласан байна. Тэдний бүтээл мөн төв банкууд ирээдүйн хүүгийн түвшний талаар урьдчилан мэдээлдэг "урагшаа чиглэсэн удирдамж" хэрэгсэл бий болоход нөлөөлжээ.

Шагналын хорооны дарга Жон Хасслер "Шагналтнуудын бүтээл дэлхийн төв банк, засгийн газруудын ашигладаг загваруудад тогтвортой онолын суурь болсон. Тэдгээрийн тусламжтайгаар бид эрчим хүчний хямрал, өрхийн хэрэглээний гэнэтийн өөрчлөлт зэрэг цочролыг даван туулахад илүү бэлтгэлтэй болсон" гэж мэдэгджээ. Вудфорд утсаар сэтгүүлчдэд "Асар их хүндтэй хэрэг. Гэнэтийн зүйл боловч маш сайхан байна" гэжээ.

Эдийн засгийн шагналыг 1969 оноос Шведийн төв банк байгуулж олгож эхэлсэн бөгөөд Альфред Нобелийн гэрээслэлээр бий болсон анхны таван шагналын нэг биш гэж Al Jazeera онцолжээ. Өнгөрсөн жил Жоэл Мокир, Филипп Агион, Питер Хауитт нар "бүтээлч сүйрэл"-ийн судалгаагаар энэ шагналыг хүртэж байв.