Могойн дээр гишгэж, 1000 хос дотуур хувцас булж, шээсний үсрэлтийг судалсан эрдэмтэд Ig Nobel хүртлээ.

Шинжлэх ухааны хамгийн этгээд, инээдтэй атлаа бодож үзэхэд хүргэдэг судалгааг шалгаруулдаг Ig Nobel Prize-ийн 2026 оны шагналын эзэд тодорлоо. Энэ жилийн 36 дахь удаагийн ёслол есдүгээр сарын 3-нд Швейцарийн Цюрих хотод анх удаа зохион байгуулагджээ. Шагнал нь “эхлээд инээлгэж, дараа нь бодогдуулах” судалгааг онцолдгоороо алдартай.

Шээсний үсрэлтийг багасгасан эрдэмтэд

Физикийн шагналыг шээсний савнаас шингэн буцаж үсрэхийг багасгах оновчтой загвар боловсруулсан судлаачид хүртжээ.

Канад, АНУ, Хятад, Саудын Арабын судлаачид шингэн ямар өнцгөөр гадаргууд тусахад хамгийн бага үсэрч тархахыг математик загвар болон туршилтаар судалсан байна. Судалгааны үр дүнд тусгай хэлбэрийн шээсний сав бүтээж, үсрэлт буюу цацалтыг ердийн нөхцөлтэй харьцуулахад ойролцоогоор 1.4 хувь хүртэл бууруулах боломжтой гэж үзжээ.

Өнгөц харахад инээдтэй мэт боловч уг судалгаа нь нийтийн ариун цэврийн өрөөний эрүүл ахуй, цэвэрлэгээ болон усны хэрэглээг сайжруулах практик ач холбогдолтой юм.

“Могой дээр гишгэвэл юу болох вэ?”

Биологийн шагналыг Бразил, Австралийн судлаачдын баг хүртжээ.

Тэд хорт могой хүнийг ямар нөхцөлд хазах магадлалтайг тодорхойлохын тулд могойн биеийн янз бүрийн хэсэгт болгоомжтойгоор олон удаа гишгэх туршилт хийсэн байна.

Судалгаанд Bothrops jararaca хэмээх хорт могойг ашиглаж, температур, өдрийн цаг зэрэг хүчин зүйл могойн хамгаалах зан үйлд хэрхэн нөлөөлдгийг ажиглажээ. Туршилтын үеэр судлаачид хамгаалалтын гутал хэрэглэсэн байна.

25 гаруй оронд 1000 хос дотуур хувцас булжээ

Хөрсний шинжлэх ухааны шагналын эзэд бүр ч сонирхолтой туршилт хийжээ.

Судлаачид 1000 ижил хос даавуун дотуур хувцсыг 25-аас олон оронд булж, хоёр сарын дараа буцаан ухаж гарган хөрсний бичил биетний идэвх болон хөрсний эрүүл мэндийг судалсан байна.

Учир нь хөрсөн дэх бичил биетэн органик материалыг хэр хурдан задлаж байгааг энгийн аргаар ажиглах боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, дотуур хувцас нь хөрсний чанарыг хэмжих нэг төрлийн “туршилтын хэрэгсэл” болжээ.

Үхсэн шумуулыг 3D принтерийн хошуу болгожээ

Технологийн шагналыг судлаачид шумуулын хошууг өндөр нарийвчлалтай 3D хэвлэлийн хошуу болгон ашиглах санаагаараа хүртжээ.

Шумуулын хошуу нь маш нарийн бүтэцтэй тул түүнийг биологийн гаралтай бичил хэмжээний “хошуу” болгон ашиглах боломжийг судалсан байна. Энэхүү технологийг судлаачид “necroprinting” хэмээн нэрлэжээ.

Жоомны “сүү” үнээний сүүнээс илүү энерги агуулдаг

Химийн шагналыг жоомны сүүн дэх уургийн талстыг судалсан олон улсын баг хүртжээ.

Тодорхой төрлийн амьд зулзага төрүүлдэг жоомны сүүнд агуулагдах уураг нь үнээний сүүний уургаас ойролцоогоор гурав дахин их энерги агуулдаг болохыг судлаачид өмнөх судалгаагаар тогтоосон байна.

Гэхдээ энэ нь “жоомны сүү уух хэрэгтэй” гэсэн үг биш бөгөөд судалгааны гол ач холбогдол нь уг уургийн бүтэц, энерги хадгалах шинж чанарыг шинжлэх ухааны үүднээс ойлгоход оршиж байна.

“Үнсэлт гэж яг юу вэ?”

Биомеханикийн шагналыг амьтад болон хүмүүсийн үнсэлтийг харьцуулан судалж, үнсэлтийн илүү нарийн шинжлэх ухааны тодорхойлолт гаргасан судлаачид хүртжээ.

Тэдний тодорхойлолтод уруул, амны чиглэсэн хөдөлгөөн оролцох бөгөөд хоол дамжуулах үйлдлийг үнсэлтээс ялгаж үзжээ.

Хамраа хэрхэн зөв нийх вэ?

Анагаах ухааны шагналыг Японы талийгаач судлаач Токуji Унно-гийн 1977 онд хийсэн хамар нийх үйлдлийн аэродинамикийн судалгаанд олгосон байна.

Тэрээр хамраа нийх үед агаарын урсгал болон салст хэрхэн хөдөлдөгийг судалж байжээ.

Хүүхэд сайхан үнэртэй, харин өсвөр насныхан...

Үнэр судлалын шагналыг хүүхэд болон өсвөр насныхны биеийн үнэрийг эцэг эхчүүд хэрхэн хүлээн авдгийг судалсан баг хүртжээ.

Судалгаагаар эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ үнэрийг таатай гэж үнэлэх хандлагатай боловч өсвөр насны хүүхдийн үнэрийг төдийлөн таатай гэж үнэлдэггүй болохыг судалжээ.

Инээдтэй мэт боловч шинжлэх ухаан хэвээр

Ig Nobel-ийн шагналууд нь шинжлэх ухааныг шоолох зорилготой биш. Харин өдөр тутмын амьдралд хэн ч анзаардаггүй мэт жижиг, этгээд асуултыг судалгааны аргаар хэрхэн тайлбарлаж болохыг харуулдаг.

Энэ жилийн шагналуудаас харахад шээсний цацалт, могойн хазалт, дотуур хувцасны задрал, шумуулын хошуу, жоомны сүү хүртэл шинжлэх ухааны судалгааны объект болж чаддаг нь шинжлэх ухааны ертөнцийн хязгааргүй сониуч занг харуулж байна.

Эх сурвалж: AP