01. АЗИ — ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

AI-ийн санхүүжилтийн эрсдэл нэмэгдэж, Азийн хувьцаанууд буурав

10-р сарын 19-ний Азийн арилжаагаар Японы Nikkei 225 индекс 1.2%, Өмнөд Солонгосын KOSPI 0.4%, Тайванийн зах зээлийн индекс 1.4% буурлаа. AI-ийн дата төв, тооцооллын хүчин чадалд шаардагдах асар их санхүүжилт болон компанийн зээлийн эрсдэл хөрөнгө оруулагчдын болгоомжлолыг нэмэгдүүлж байна.

Харин Хятадын эдийн засаг III улиралд өмнөх оны мөн үеэс 4.5% өссөн нь зах зээлд эерэг дохио болов. Гэсэн ч үл хөдлөх хөрөнгийн салбар болон дотоодын эрэлт сул хэвээр байгаа нь өсөлтийн тогтвортой байдалд эргэлзээ үлдээж байна.

Том зураг:

AI-ийн өсөлт хөрөнгө оруулалтыг дэмжиж байгаа ч санхүүжилтийн өртөг, өрийн хэмжээ нэмэгдэх тусам технологийн компаниудын үнэлгээнд дарамт үүсэж байна. Хятадын өсөлт харьцангуй сайн байгаа ч дэлхийн зах зээлд эрсдэлээс зайлсхийх хандлага давамгайлж байна.

02. ЭРЧИМ ХҮЧ — ГАЗРЫН ТОС

АНУ Оросын түлшний хоригийг зөөлрүүлэх дохио өгч, газрын тосны үнэ буурав

10-р сарын 19-ний арилжаагаар Brent газрын тосны үнэ баррель нь $107.92, АНУ-ын WTI $100.58 орчимд хүрч буурлаа. АНУ Оросын түлшний экспортод тавьсан зарим хязгаарлалтыг түр зөөлрүүлэх шийдвэр гаргасан нь дэлхийн зах зээлд нийлүүлэлт нэмэгдэх хүлээлт үүсгэв. Гэхдээ уг арга хэмжээний эдийн засгийн үр нөлөөг 60 хоног хүртэл хугацаанд үнэлэхээр байгаа тул цаашдын бодлого тодорхойгүй хэвээр байна.

Нөгөө талд Хормузын хоолойд дахин нэг танкер минад өртсөн тухай мэдээлэгдсэн нь газрын тосны тээвэрлэлтийн эрсдэл арилаагүйг харууллаа.

Том зураг:

Оросын түлшний нийлүүлэлт нэмэгдэх хүлээлт үнэ бууруулах нөлөөтэй ч Ойрх Дорнодын тээврийн эрсдэл үүний эсрэг үйлчилж байна. Газрын тосны зах зээлд улс төрийн шийдвэр, нийлүүлэлтийн бодит хэмжээ, тээвэрлэлтийн аюулгүй байдал зэрэг хүчин зүйлс зэрэгцэн нөлөөлж байна.

03. ЯПОН — МӨНГӨНИЙ БОДЛОГО

Японы инфляцын дарамт нэмэгдэж, хүү өсгөх хүлээлт хүчтэй болов

Японы Төв банкны ерөнхийлөгч Казүо Уэда суурь инфляц төв банкны зорьж буй 2%-ийн түвшинд нэлээд ойртсон гэж мэдэгдэв. Хөдөлмөрийн зах зээлийн чангарсан нөхцөл, дэлхийн AI-ийн эрэлт болон Ойрх Дорнодын мөргөлдөөнөөс үүдсэн түүхий эдийн үнийн өсөлт инфляцад нөлөөлж байна.

Японы Засгийн газрын бондын өгөөж өсөж байгаа нь ирээдүйн хүүгийн өөрчлөлт болон төсвийн зардлын талаарх зах зээлийн болгоомжлолыг илтгэж байна. Төв банк 10-р сарын 30-ны бодлогын хурлаар хүүгээ хэвээр хадгалах магадлалтай ч цаашид өсгөх дохио өгөх эсэхийг хөрөнгө оруулагчид анхааралтай ажиглаж байна.

Том зураг:

Японы жишээ дэлхийн эдийн засагт үүсэж буй шинэ зөрчлийг харуулж байна. AI-ийн эрэлт хөрөнгө оруулалт, экспортыг дэмжихийн зэрэгцээ инфляцын дарамтыг нэмэгдүүлж байна. Төв банкууд өсөлтийг дэмжих болон үнийн тогтвортой байдлыг хадгалах хоёр зорилгын хооронд тэнцвэр олох шаардлагатай болжээ.

04. ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ — ӨР БА ХӨГЖИЛ

Хөгжиж буй орнуудын өрийн дарамт нэмэгдэж, санхүүжилтийн зөрүү тэлэв

ОУВС болон Дэлхийн банкны уулзалтуудын дараа хөгжиж буй орнуудын санхүүжилтийн хүндрэл, өрийн дарамтын асуудал дахин анхаарлын төвд орлоо. Засгийн газруудын өрийн үйлчилгээний төлбөр төсвийн орлогын ойролцоогоор 14%-д хүрсэн нь боловсрол, эрүүл мэнд болон дэд бүтцэд зарцуулах хөрөнгийг хязгаарлаж байна.

Өндөр хүү, геополитикийн мөргөлдөөн, эрчим хүчний үнэ болон AI-ийн технологийн өөрчлөлт нь хөгжиж буй орнуудад харилцан адилгүй нөлөөлж байна. ОУВС, Дэлхийн банк төсвийн алдагдлыг бууруулж, хувийн хөрөнгө оруулалтыг татах шинэчлэл хийхийг зөвлөсөн ч богино хугацааны санхүүжилтийн хэрэгцээнд хангалттай тодорхой шийдэл санал болгоогүй гэсэн шүүмжлэл гарчээ.

Том зураг:

Дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн үр өгөөж улс орнуудад тэгш хуваарилагдахгүй байна. Өндөр орлоготой орнууд AI болон технологийн хөрөнгө оруулалтаас ашиг хүртэж байхад өрийн өртөг өндөр хөгжиж буй орнуудын хөгжлийн боломжийг хязгаарлаж байна. Өрийн тогтвортой байдал болон хөрөнгө оруулалтын хүртээмж нь дэлхийн эдийн засгийн урт хугацааны гол сорилт болж байна.

ТОМ ЗУРГААР НЬ ХАРВАЛ...

2026 оны 10-р сарын 19-ний дэлхийн эдийн засгийн гол дүр зураг нь AI-ийн санхүүжилтийн эрсдэл, эрчим хүчний үнийн савлагаа, инфляц болон өрийн дарамт гэсэн дөрвөн хүчин зүйлийн огтлолцол юм.

AI-ийн хөрөнгө оруулалт өсөлтийн шинэ боломж нээж байгаа ч санхүүжилтийн хэрэгцээ нэмэгдэхийн хэрээр хөрөнгө оруулагчдын болгоомжлол өсөж байна. Газрын тосны үнэ Оросын нийлүүлэлт нэмэгдэх хүлээлтээр буурсан ч Хормузын хоолойн эрсдэл хэвээр. Японд инфляц мөнгөний бодлогод нөлөөлж, хөгжиж буй орнууд өрийн зардалтай тэмцсээр байна.

Дэлхийн эдийн засагт өсөлтийн боломж байгаа ч тэр өсөлтийн өгөөжийг хэн хүртэх, зардлыг хэн үүрэх вэ гэдэг ялгаа улам тодорч байна.

mpress.mn — Дэлхийг том зургаар нь.

Эх сурвалж: Reuters, ОУВС.